ได้รับหมายเรียก ถูกฟ้องคดีแจ้งความเท็จ ฟ้องเท็จ ปรึกษาทนายและแนวทางต่อสู้คดี

ผู้ที่เคยแจ้งความร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวน หรือเคยเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาต่อศาล อาจถูกคู่กรณีกล่าวหากลับว่าแจ้งความเท็จหรือฟ้องเท็จได้ โดยเฉพาะกรณีที่คดีเดิมถูกสั่งไม่ฟ้อง ศาลยกฟ้อง หรือคู่กรณีเห็นว่าข้อกล่าวหาที่ได้รับไม่ตรงกับความจริง

อย่างไรก็ตาม การที่พนักงานอัยการสั่งไม่ฟ้องหรือศาลพิพากษายกฟ้องคดีเดิม ไม่ได้หมายความว่าผู้แจ้งความหรือผู้ฟ้องคดีมีความผิดฐานแจ้งความเท็จหรือฟ้องเท็จโดยอัตโนมัติ

ต้องพิจารณาว่าข้อความที่แจ้งหรือฟ้องนั้นเป็นเท็จจริงหรือไม่ ผู้กล่าวหารู้ถึงความเท็จหรือไม่ และการกระทำนั้นครบองค์ประกอบความผิดตามกฎหมายหรือไม่

ผู้ที่ได้รับหมายเรียกจึงควรตรวจสอบข้อกล่าวหาและเตรียมพยานหลักฐานอย่างรอบคอบก่อนให้การต่อพนักงานสอบสวนหรือเข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดี

3. แจ้งความเท็จ กับฟ้องเท็จ ต่างกันอย่างไร?

ความผิดทั้งสองประเภทมีองค์ประกอบแตกต่างกัน จึงไม่ควรใช้แนวทางต่อสู้เหมือนกันทุกกรณี

4. กฎหมายเกี่ยวกับความผิดฐานแจ้งความเท็จและฟ้องเท็จ

มาตรา 174 วรรคหนึ่งยังมีกรณีแจ้งเพื่อแกล้งให้บุคคลถูกบังคับตามวิธีการเพื่อความปลอดภัย ซึ่งมีอัตราโทษต่างหาก

5. ได้รับหมายเรียกตำรวจคดีแจ้งความเท็จ ต้องทำอย่างไร?

พนักงานสอบสวนมีหน้าที่แจ้งข้อเท็จจริงและข้อกล่าวหา และเปิดโอกาสให้ผู้ต้องหาแก้ข้อกล่าวหาและแสดงข้อเท็จจริงอันเป็นประโยชน์แก่ตนตาม ป.วิ.อ. มาตรา 134 ส่วนสิทธิในการมีทนายความเป็นไปตามมาตรา 134/1

6. แนวทางต่อสู้คดีแจ้งความเท็จ

6.1 ผู้แจ้งความเชื่อโดยสุจริตว่ามีการกระทำความผิด

ตัวอย่างเช่น ผู้เสียหายโอนเงินซื้อสินค้าแล้วไม่ได้รับสินค้า จึงแจ้งความฐานฉ้อโกง แต่ต่อมาพนักงานอัยการสั่งไม่ฟ้องเพราะพยานหลักฐานไม่เพียงพอ

กรณีเช่นนี้ต้องพิจารณาว่า ขณะแจ้งความผู้แจ้งทราบข้อเท็จจริงอย่างไร มีเหตุอันควรเชื่อว่าตนถูกหลอกลวงหรือไม่ และได้แจ้งข้อเท็จจริงตามที่ตนทราบจริงหรือไม่

6.2 ข้อความที่แจ้งไม่ใช่ข้อความเท็จ

การต่อสู้คดีอาจใช้หลักฐาน เช่น

• ข้อความสนทนา LINE และอีเมล

• สัญญาหรือข้อตกลง

• หลักฐานโอนเงิน

• พยานบุคคล

• เอกสารและคำให้การจากคดีเดิม

เพื่อแสดงว่าข้อมูลที่แจ้งต่อพนักงานสอบสวนมีมูลข้อเท็จจริงรองรับ

6.3 ผู้แจ้งไม่มีเจตนาแจ้งข้อความอันเป็นเท็จ

ความผิดฐานแจ้งความเท็จตามมาตรา 137 และ 172 ต้องตรวจสอบว่าผู้แจ้งรู้หรือไม่ว่าข้อความเป็นเท็จ การเข้าใจข้อเท็จจริงผิดโดยสุจริตอาจเป็นประเด็นสำคัญในการต่อสู้คดี

อย่างไรก็ตาม การกล่าวว่าไม่รู้หรือไม่มีเจตนาเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องมีพยานหลักฐานสนับสนุน

7. แนวทางต่อสู้คดีฟ้องเท็จ มาตรา 175

ความผิดฐานฟ้องเท็จตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 175 เป็นกรณีที่ผู้ฟ้องนำข้อความอันเป็นเท็จฟ้องบุคคลอื่นต่อศาลว่ากระทำความผิดอาญา หรือกระทำความผิดอาญาร้ายแรงกว่าความจริง

แนวทางต่อสู้คดีอาจประกอบด้วยการตรวจสอบว่า

1. ข้อเท็จจริงในคำฟ้องเดิมเป็นเท็จจริงหรือไม่

2. ผู้ฟ้องทราบอยู่แล้วหรือไม่ว่าข้อความดังกล่าวเป็นเท็จ

3. มีพยานหลักฐานที่ทำให้ผู้ฟ้องเชื่อโดยสุจริตว่ามีการกระทำความผิดหรือไม่

4. คำพิพากษาเดิมวินิจฉัยข้อเท็จจริงไว้อย่างไร

5. คำฟ้องคดีฟ้องเท็จระบุองค์ประกอบความผิดครบถ้วนหรือไม่

ข้อควรระวัง: ศาลยกฟ้องคดีเดิมเพราะพยานหลักฐานไม่เพียงพอ แตกต่างจากการพิสูจน์ว่าผู้ฟ้องจงใจนำความเท็จมาฟ้องศาล ต้องวิเคราะห์คำพิพากษาและพยานหลักฐานของทั้งสองคดีประกอบกัน

8. ตัวอย่างแนวคำพิพากษาศาลฎีกา

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5796/2567

เป็นกรณีเกี่ยวกับการร้องเรียนเพื่อปกป้องสิทธิประโยชน์ โดยผู้ร้องมีเหตุอันควรเชื่อว่าข้อความที่ร้องเรียนเป็นความจริงด้วยความสุจริต แม้ข้อความบางส่วนคลาดเคลื่อน ก็มีประเด็นว่าการกระทำนั้นไม่ได้เกิดจากเจตนาแจ้งความเท็จตามมาตรา 137

แนวคำพิพากษานี้มีประโยชน์ในการวิเคราะห์เรื่องความรู้และเจตนาของผู้แจ้ง แต่การนำไปใช้กับคดีที่มีข้อกล่าวหาตามมาตรา 172–175 ต้องพิจารณาองค์ประกอบความผิดเฉพาะฐานและข้อเท็จจริงของแต่ละคดี

9. ถูกฟ้องคดีแจ้งความเท็จ ฟ้องเท็จ ต้องติดคุกหรือไม่?

แม้ความผิดเหล่านี้มีโทษจำคุก แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ถูกกล่าวหาทุกรายจะถูกจำคุก

ศาลต้องพิจารณาว่าพยานหลักฐานพิสูจน์ความผิดได้หรือไม่ หากมีข้อสงสัยตามสมควรว่าจำเลยกระทำความผิดหรือไม่ ต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลยตามหลักกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

หากศาลพิพากษาว่ามีความผิด การกำหนดโทษและการพิจารณารอการลงโทษขึ้นอยู่กับกฎหมายและข้อเท็จจริงเฉพาะราย

10. คำถามที่พบบ่อย 

ถาม: แจ้งความแล้วตำรวจสั่งไม่ฟ้อง จะถูกฟ้องแจ้งความเท็จได้หรือไม่?

ตอบ: อาจมีการกล่าวหากลับได้ แต่การสั่งไม่ฟ้องไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าผู้แจ้งกระทำความผิดฐานแจ้งความเท็จโดยอัตโนมัติ

ถาม: ฟ้องคดีอาญาแล้วศาลยกฟ้อง คู่กรณีฟ้องเท็จกลับได้หรือไม่?

ตอบ: คู่กรณีอาจดำเนินคดีได้หากเห็นว่ามีมูลความผิด แต่ต้องพิสูจน์องค์ประกอบความผิดฐานฟ้องเท็จ ไม่ใช่อาศัยเพียงผลการยกฟ้องคดีเดิม

ถาม: ได้รับหมายเรียกตำรวจ ต้องมีทนายความไปด้วยหรือไม่?

ตอบ: ผู้ต้องหามีสิทธิแต่งตั้งทนายความ และมีสิทธิขอให้จัดหาทนายความตามเงื่อนไขของกฎหมาย การปรึกษาทนายก่อนให้การช่วยให้เข้าใจข้อหาและสิทธิของตน

ถาม: ถ้าผู้ถูกกล่าวหาเคยแจ้งความเพราะเข้าใจผิด จะเป็นความผิดหรือไม่?

ตอบ: ต้องตรวจสอบว่าผู้แจ้งมีความรู้และเจตนาอย่างไร ความเข้าใจผิดโดยสุจริตอาจเป็นข้อต่อสู้สำคัญ แต่ต้องมีข้อเท็จจริงและหลักฐานรองรับ

ถาม: คดีแจ้งความเท็จและฟ้องเท็จถอนฟ้องได้หรือไม่?

ตอบ: ต้องพิจารณาประเภทความผิด ผู้มีอำนาจฟ้อง และขั้นตอนดำเนินคดี การถอนฟ้องไม่ได้ทำให้คดีอาญาทุกประเภทระงับลงโดยอัตโนมัติ

11. ปรึกษาทนายคดีแจ้งความเท็จ ฟ้องเท็จ

สำนักงานทนายความ NS Notary / Narongsak Law ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการได้รับหมายเรียก คดีแจ้งความเท็จ คดีฟ้องเท็จ และการต่อสู้คดีอาญา โดยพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเป็นสำคัญ