หากไม่ไปตามหมายเรียกตำรวจจะเกิดอะไรขึ้น? การออกหมายจับ การประกันตัว และบทบาทของทนายความ

หลายคนที่ได้รับหมายเรียกจากตำรวจมักเกิดความกังวลจนเลือกไม่ไปพบพนักงานสอบสวน เพราะเชื่อว่าหากไม่ไป คดีอาจเงียบหายหรือหลีกเลี่ยงความรับผิดได้ แต่ในความเป็นจริง การเพิกเฉยต่อหมายเรียกอาจทำให้สถานการณ์ทางกฎหมายซับซ้อนขึ้น และในบางกรณีอาจนำไปสู่การขอออกหมายจับได้ หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย

บทความตอนนี้จะอธิบายผลทางกฎหมายของการไม่ไปตามหมายเรียก ขั้นตอนหลังการสอบสวน การส่งสำนวนให้อัยการ การประกันตัว และบทบาทของทนายความในแต่ละช่วงของคดี

หากไม่ไปตามหมายเรียกตำรวจ จะเกิดอะไรขึ้น?

เมื่อพนักงานสอบสวนออกหมายเรียกตามกฎหมาย ผู้ได้รับหมายควรเข้าพบตามวันและเวลาที่กำหนด

หากมีเหตุจำเป็น เช่น

• ป่วย
• ประสบอุบัติเหตุ
• อยู่ต่างจังหวัด
• อยู่ต่างประเทศ
• มีเหตุสุดวิสัย

ควรรีบแจ้งพนักงานสอบสวน พร้อมหลักฐานประกอบ และขอเลื่อนวันนัด

การติดต่อเจ้าหน้าที่ล่วงหน้ามักเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่าการไม่ไปโดยไม่แจ้งเหตุ

ไม่ไปพบตำรวจ จะถูกจับทันทีหรือไม่?

ไม่ใช่ทุกกรณี

การไม่ไปตามหมายเรียก ไม่ได้หมายความว่าจะถูกจับโดยอัตโนมัติ

อย่างไรก็ตาม หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย และพนักงานสอบสวนเห็นว่ามีเหตุจำเป็น ก็อาจดำเนินการขอศาลออกหมายจับได้

ศาลจะพิจารณาตามข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานในแต่ละคดี ไม่ใช่ออกหมายจับทุกกรณีที่ผู้ถูกเรียกไม่มาพบ

กรณีใดที่อาจมีการขอออกหมายจับ?

ตัวอย่างสถานการณ์ เช่น

• ได้รับหมายเรียกโดยชอบแล้ว แต่ไม่มาพบโดยไม่มีเหตุอันสมควร
• มีพฤติการณ์หลบหนี
• มีเหตุอันควรเชื่อว่าจะไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน
• อาจก่อเหตุอันตรายประการอื่นตามที่กฎหมายกำหนด

ทั้งนี้ ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา และอยู่ภายใต้การพิจารณาของศาล

หลังให้ปากคำแล้ว จะเกิดอะไรต่อ?

เมื่อสอบสวนเสร็จแล้ว

พนักงานสอบสวนจะรวบรวม

• คำให้การ
• พยานบุคคล
• พยานเอกสาร
• พยานวัตถุ
• ความเห็นของพนักงานสอบสวน

จากนั้นจะสรุปสำนวนส่งพนักงานอัยการ

อัยการมีหน้าที่อะไร?

เมื่อได้รับสำนวน

พนักงานอัยการจะพิจารณา เช่น

• พยานหลักฐานเพียงพอหรือไม่
• ข้อกล่าวหาครบองค์ประกอบความผิดหรือไม่
• ควรสั่งฟ้องหรือไม่

อัยการอาจ

• สั่งฟ้อง
• สั่งไม่ฟ้อง
• หรือให้สอบสวนเพิ่มเติม

ดังนั้น การให้ปากคำและการนำเสนอหลักฐานในชั้นสอบสวนจึงมีความสำคัญอย่างมาก

หากถูกฟ้องแล้ว ต้องทำอย่างไร?

หากอัยการมีคำสั่งฟ้อง

ศาลจะออกหมายเรียกหรือหมายจับ แล้วแต่กรณี

เมื่อได้รับหมายศาล

ควร

• ไปศาลตามกำหนด
• เตรียมเอกสาร
• เตรียมพยาน
• ปรึกษาทนายความ

อย่าปล่อยให้ขาดนัด เพราะอาจมีผลต่อสิทธิในการต่อสู้คดี

การประกันตัวคืออะไร?

การประกันตัว คือ

การขอปล่อยตัวชั่วคราวระหว่างการดำเนินคดี

ไม่ได้หมายความว่า

ศาลตัดสินว่าผู้ต้องหาไม่มีความผิด

และไม่ได้หมายความว่าคดีสิ้นสุดลง

ศาลพิจารณาอะไรในการให้ประกันตัว?

ศาลอาจพิจารณาปัจจัย เช่น

• ความหนักเบาของข้อหา
• อัตราโทษ
• พฤติการณ์แห่งคดี
• ความเสี่ยงในการหลบหนี
• ความเสี่ยงในการยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน
• ความน่าเชื่อถือของหลักประกัน (หากมี)

การอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละคดี

ทนายความช่วยอะไรได้บ้าง?

หลายคนคิดว่า

ทนายมีหน้าที่เพียงว่าความในศาล

แต่ในความเป็นจริง

ทนายสามารถช่วยได้ตั้งแต่เริ่มได้รับหมายเรียก

1. วิเคราะห์ข้อกล่าวหา

ทนายจะพิจารณา

• องค์ประกอบความผิด
• พยานหลักฐาน
• จุดอ่อนของคดี
• แนวทางต่อสู้

2. เตรียมคำให้การ

คำให้การในชั้นสอบสวนมีความสำคัญ

ทนายจะช่วยจัดลำดับข้อเท็จจริง

และหลีกเลี่ยงการให้ข้อมูลที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายโดยไม่จำเป็น

3. ตรวจสอบเอกสาร

เช่น

• บันทึกคำให้การ
• เอกสารที่พนักงานสอบสวนจัดทำ
• หนังสือรับทราบข้อกล่าวหา

เพื่อให้ตรงกับข้อเท็จจริง

4. ช่วยรวบรวมพยานหลักฐาน

หลายคดี

ผู้ถูกกล่าวหาไม่ทราบว่า

หลักฐานใดมีน้ำหนักมากที่สุด

ทนายสามารถแนะนำได้ว่า

ควรใช้

• เอกสาร
• ภาพถ่าย
• วิดีโอ
• ผู้เชี่ยวชาญ
• พยานบุคคล

อย่างไรให้เหมาะสมกับรูปคดี

5. ดำเนินคดีในชั้นศาล

หากอัยการสั่งฟ้อง

ทนายจะ

• ยื่นคำให้การ
• ยื่นบัญชีพยาน
• ซักค้านพยาน
• แถลงข้อกฎหมาย
• ต่อสู้คดีจนเสร็จสิ้น

ตัวอย่างสถานการณ์ที่พบบ่อย

ตัวอย่างที่ 1

ได้รับหมายเรียกคดีลักทรัพย์

แต่ไม่ได้เป็นผู้ก่อเหตุ

ผู้ถูกกล่าวหานำ

• หลักฐาน GPS
• กล้องวงจรปิด
• พยานบุคคล

มาชี้แจงต่อพนักงานสอบสวน

ทำให้ข้อเท็จจริงมีความชัดเจนมากขึ้น

ตัวอย่างที่ 2

ได้รับหมายเรียกฐานฉ้อโกง

แต่เป็นข้อพิพาททางแพ่ง

ทนายช่วยรวบรวม

• สัญญา
• หลักฐานการชำระเงิน
• ข้อความการสนทนา

เพื่ออธิบายข้อเท็จจริงและประเด็นทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง

การพิจารณาคดีอาญา รวมถึงประเด็นเกี่ยวกับการสอบสวนและการรับฟังพยานหลักฐาน ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละคดี ไม่มีคำพิพากษาฎีกาใดที่ใช้ได้กับทุกสถานการณ์

อย่างไรก็ดี ในการเขียนบทความเชิงกฎหมาย ควรอ้างอิง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตรงกับประเด็นและตรวจสอบเลขคำพิพากษาให้ถูกต้อง ก่อนเผยแพร่ โดยเฉพาะหากจะยกตัวอย่างหลักกฎหมายเกี่ยวกับ

• การรับฟังคำรับสารภาพ
• น้ำหนักของพยานหลักฐาน
• สิทธิของผู้ต้องหา
• ความชอบด้วยกฎหมายของกระบวนการสอบสวน

หมายเหตุ: ผมไม่แนะนำให้ระบุเลขคำพิพากษาศาลฎีกาจากความจำ เพราะมีความเสี่ยงที่จะคลาดเคลื่อน หากต้องการใส่ เลขคำพิพากษาศาลฎีกาจริง 10–15 คดี สำหรับบทความนี้ ควรค้นและตรวจสอบจากฐานข้อมูลคำพิพากษาที่เป็นปัจจุบันก่อน เพื่อให้ข้อมูลถูกต้องและน่าเชื่อถือ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

ผู้ได้รับหมายเรียกจำนวนไม่น้อยมักทำผิดพลาด เช่น

• ไม่ไปพบพนักงานสอบสวน
• เปลี่ยนเบอร์โทรศัพท์และหลีกเลี่ยงการติดต่อ
• ลบหลักฐานในโทรศัพท์
• พูดคุยรายละเอียดคดีผ่านโซเชียลมีเดีย
• ลงลายมือชื่อโดยไม่ได้อ่านเอกสาร
• รับสารภาพเพราะเข้าใจว่าจะทำให้คดีจบเร็ว

การตัดสินใจเหล่านี้อาจส่งผลเสียต่อการดำเนินคดีในภายหลัง

สรุป

การได้รับหมายเรียกจากตำรวจ ไม่ใช่คำพิพากษาว่ามีความผิด แต่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการยุติธรรม สิ่งสำคัญคือการเข้าพบตามหมาย ใช้สิทธิของตนอย่างเหมาะสม เตรียมข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานให้พร้อม และขอคำปรึกษาจากทนายความเมื่อจำเป็น

การวางแผนที่ดีตั้งแต่ชั้นสอบสวนอาจมีผลต่อทิศทางของคดี ทั้งในชั้นอัยการและชั้นศาล

ปรึกษาทนายคดีอาญา

หากคุณได้รับหมายเรียกจากตำรวจ ถูกแจ้งข้อกล่าวหา หรือกำลังเผชิญคดีอาญา การปรึกษาทนายความตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจะช่วยให้เข้าใจสิทธิของตนเอง ประเมินข้อกล่าวหา และวางแนวทางการดำเนินคดีได้อย่างเหมาะสม ลดความเสี่ยงจากการดำเนินการที่อาจกระทบต่อสิทธิในภายหลัง

(ตอนที่ 3 จบ – ประมาณ 1,000 คำ)

ข้อเสนอแนะด้าน SEO: สำหรับเวอร์ชันเผยแพร่จริง หากต้องการเพิ่มความน่าเชื่อถือและโอกาสติด AI Overview ควรใส่อ้างอิงบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง (เช่น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตราเกี่ยวกับหมายเรียกและสิทธิของผู้ต้องหา) และตรวจสอบเลขคำพิพากษาศาลฎีกาจริงก่อนอ้างอิง แทนการใส่เลขที่อาจไม่ถูกต้อง.

ตอนที่ 4 : คำถามที่พบบ่อย  เมื่อได้รับหมายเรียกตำรวจ 

คำถามที่พบบ่อย 

1. ได้รับหมายเรียกตำรวจ ต้องไปหรือไม่?

โดยทั่วไป หากได้รับหมายเรียกที่ออกโดยชอบด้วยกฎหมาย ควรไปพบพนักงานสอบสวนตามวัน เวลา และสถานที่ที่กำหนด หากมีเหตุจำเป็นที่ไม่สามารถไปได้ ควรรีบติดต่อพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งเหตุและขอเลื่อนนัด พร้อมหลักฐานประกอบตามความเหมาะสม

2. ได้รับหมายเรียก แปลว่ามีความผิดแล้วหรือไม่?

ไม่ใช่

การได้รับหมายเรียกไม่ได้หมายความว่าศาลหรือพนักงานสอบสวนตัดสินว่าคุณมีความผิด แต่เป็นเพียงขั้นตอนหนึ่งของการสอบสวน เพื่อรวบรวมข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน

3. หมายเรียกกับหมายจับต่างกันอย่างไร?

หมายเรียกเป็นการเรียกให้มาพบพนักงานสอบสวน ส่วนหมายจับเป็นคำสั่งให้จับกุมตัวบุคคลตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด การได้รับหมายเรียกจึงไม่ใช่การถูกจับกุม

4. หากไม่ไปตามหมายเรียก จะถูกจับทันทีหรือไม่?

ไม่เสมอไป

อย่างไรก็ตาม หากผู้ถูกเรียกไม่มาพบโดยไม่มีเหตุอันสมควร และเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย พนักงานสอบสวนอาจยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอออกหมายจับได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละคดีและดุลพินิจของศาล

5. ควรมีทนายไปด้วยหรือไม่?

ควร

โดยเฉพาะหากถูกกล่าวหาในคดีอาญา เพราะทนายสามารถอธิบายสิทธิ ช่วยตรวจสอบบันทึกคำให้การ และให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้สิทธิตามกฎหมาย

6. ต้องให้ปากคำทุกคำถามหรือไม่?

ผู้ถูกกล่าวหามีสิทธิตามกฎหมาย และมีสิทธิที่จะไม่ให้การในส่วนที่อาจเป็นโทษแก่ตนเอง การตัดสินใจใช้สิทธิดังกล่าวควรพิจารณาร่วมกับทนายความตามข้อเท็จจริงของแต่ละคดี

7. อ่านบันทึกคำให้การก่อนลงชื่อได้หรือไม่?

ได้

ควรอ่านทุกบรรทัด หากพบว่ามีข้อความไม่ตรงกับที่ให้การ สามารถขอแก้ไขก่อนลงลายมือชื่อได้

8. หากตำรวจโทรมา แต่ยังไม่ได้รับหมายเรียก ต้องไปหรือไม่?

ควรสอบถามรายละเอียดก่อน เช่น

• สถานีตำรวจ
• ชื่อพนักงานสอบสวน
• เลขคดี (หากมี)
• สาเหตุที่เรียกพบ

หากเป็นการเชิญให้เข้าพบ ควรสอบถามว่าจะมีการออกหมายเรียกหรือไม่ และหากไม่แน่ใจ ควรปรึกษาทนายก่อนเข้าพบ

9. สามารถเลื่อนวันนัดได้หรือไม่?

หากมีเหตุจำเป็น เช่น ป่วย อยู่ต่างประเทศ หรือมีเหตุสุดวิสัย ควรรีบแจ้งพนักงานสอบสวน พร้อมหลักฐานประกอบ การอนุญาตให้เลื่อนขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและดุลพินิจของเจ้าหน้าที่

10. หลังให้ปากคำแล้ว คดีจบเลยหรือไม่?

ไม่เสมอไป

หลังสอบสวน พนักงานสอบสวนจะรวบรวมพยานหลักฐานและสรุปสำนวนส่งพนักงานอัยการเพื่อพิจารณาว่าจะสั่งฟ้อง สั่งไม่ฟ้อง หรือให้สอบสวนเพิ่มเติม

11. หากมั่นใจว่าไม่ได้ทำผิด ยังต้องไปตามหมายเรียกหรือไม่?

ควรไป

การเข้าพบพนักงานสอบสวนเป็นโอกาสในการชี้แจงข้อเท็จจริงและนำเสนอพยานหลักฐานที่อาจเป็นประโยชน์ต่อรูปคดี

12. ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง?

โดยทั่วไป เช่น

• บัตรประชาชน
• หมายเรียก
• เอกสารที่เกี่ยวข้องกับคดี
• หลักฐานการสนทนา
• ภาพถ่าย
• คลิปวิดีโอ
• หลักฐานการโอนเงิน
• รายชื่อพยาน (หากมี)

13. จะถูกควบคุมตัวหลังให้ปากคำหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละคดี หากไม่มีเหตุในการควบคุมตัว ผู้ต้องหาอาจไม่ได้ถูกควบคุมตัวหลังการสอบสวน แต่ในบางกรณีอาจมีการดำเนินการตามกฎหมายต่อไป จึงควรปรึกษาทนายเพื่อประเมินสถานการณ์

14. หากอยู่ต่างจังหวัดหรือต่างประเทศควรทำอย่างไร?

ควรรีบติดต่อพนักงานสอบสวน แจ้งเหตุที่ไม่สามารถเข้าพบตามนัด และสอบถามแนวทางการดำเนินการหรือการเลื่อนนัด พร้อมเตรียมหลักฐานประกอบตามความเหมาะสม

15. ควรติดต่อทนายเมื่อใด?

ควรติดต่อทันทีหลังได้รับหมายเรียก เพื่อให้มีเวลาศึกษาสำนวนในส่วนที่เข้าถึงได้ วิเคราะห์ข้อกล่าวหา เตรียมหลักฐาน และวางแนวทางการให้ปากคำอย่างเหมาะสม

Checklist ก่อนเข้าพบตำรวจ

✅ อ่านหมายเรียกให้ละเอียด

✅ ตรวจสอบวัน เวลา และสถานที่นัด

✅ เตรียมบัตรประชาชน

✅ เตรียมเอกสารและพยานหลักฐาน

✅ เรียงลำดับเหตุการณ์

✅ ปรึกษาทนายความ

✅ ไปถึงก่อนเวลานัด

✅ อ่านบันทึกคำให้การทุกครั้งก่อนลงชื่อ

สรุป

การได้รับหมายเรียกจากตำรวจไม่ใช่เรื่องที่ควรเพิกเฉย แต่ก็ไม่ใช่ข้อสรุปว่าผู้ได้รับหมายมีความผิด การเตรียมตัวอย่างเหมาะสม การใช้สิทธิตามกฎหมาย และการปรึกษาทนายความตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยให้สามารถดำเนินการในกระบวนการยุติธรรมได้อย่างรอบคอบและลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในภายหลัง