ชำระบัญชีบริษัทคืออะไร? ขั้นตอน กฎหมาย
การชำระบัญชีบริษัทคืออะไร? ขั้นตอน กฎหมาย และสิ่งที่เจ้าของกิจการต้องรู้
การชำระบัญชี เป็นกระบวนการทางกฎหมายที่เกิดขึ้นหลังจากบริษัทมีการเลิกกิจการ ไม่ว่าจะเลิกโดยสมัครใจ เลิกเพราะขาดทุน หรือเลิกตามคำสั่งศาล
วัตถุประสงค์ของการชำระบัญชี คือ จัดการทรัพย์สิน ชำระหนี้ และปิดบริษัทให้ถูกต้องตามกฎหมาย
หลายคนเข้าใจผิดว่า “แค่หยุดทำธุรกิจ = บริษัทจบแล้ว”
แต่ในความเป็นจริง หาก ไม่ดำเนินการชำระบัญชีอย่างถูกต้อง อาจเกิดปัญหาทางกฎหมายและภาษีย้อนหลังได้
การชำระบัญชีคืออะไร
การชำระบัญชี (Liquidation) คือกระบวนการที่กฎหมายกำหนดให้ต้องทำเมื่อบริษัทเลิกกิจการ โดยแต่งตั้ง ผู้ชำระบัญชี เพื่อทำหน้าที่แทนบริษัทที่เลิกแล้ว ได้แก่
-
รวบรวมทรัพย์สินของบริษัท
-
ชำระหนี้ให้เจ้าหนี้
-
จัดทำบัญชีและรายงานทางกฎหมาย
-
ยื่นภาษีและปิดทะเบียนบริษัทอย่างสมบูรณ์
การชำระบัญชีต้องดำเนินการตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และกฎหมายภาษีอากรที่เกี่ยวข้อง
กรณีใดบ้างที่ต้องมีการชำระบัญชี
บริษัทต้องเข้าสู่กระบวนการชำระบัญชีเมื่อเกิดกรณี เช่น
-
ผู้ถือหุ้นมีมติเลิกบริษัท
-
บริษัทขาดทุนสะสมและไม่ประสงค์ดำเนินกิจการต่อ
-
บริษัทสิ้นสุดระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ในหนังสือบริคณห์สนธิ
-
ศาลมีคำสั่งให้เลิกบริษัท
-
ปิดบริษัทเพื่อปรับโครงสร้างธุรกิจใหม่
ไม่ว่าด้วยเหตุใด เมื่อมีการเลิกบริษัทแล้ว ต้องมีการชำระบัญชีเสมอ
ขั้นตอนการชำระบัญชีบริษัท (สรุปเข้าใจง่าย)
1️⃣ มีมติเลิกบริษัท
ผู้ถือหุ้นประชุมและมีมติเลิกบริษัท พร้อมแต่งตั้งผู้ชำระบัญชี
2️⃣ จดทะเบียนเลิกบริษัท
ต้องแจ้งการเลิกบริษัทต่อ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด และลงประกาศแจ้งเจ้าหนี้
3️⃣ ดำเนินการชำระบัญชี
ผู้ชำระบัญชีทำหน้าที่
-
รวบรวมทรัพย์สิน
-
ชำระหนี้
-
จัดทำบัญชีและรายงานผลการชำระบัญชี
4️⃣ ยื่นภาษีและรายงานตามกฎหมาย
ต้องยื่นภาษีที่เกี่ยวข้องทั้งหมดให้ครบถ้วน เช่น ภาษีเงินได้นิติบุคคล และรายงานผู้ชำระบัญชี
5️⃣ จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี
เมื่อทุกอย่างเรียบร้อย จึงยื่นคำขอจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี ถือว่าบริษัทสิ้นสุดโดยสมบูรณ์ในทางกฎหมาย
ใครคือ “ผู้ชำระบัญชี”
ผู้ชำระบัญชี อาจเป็น
-
กรรมการบริษัท
-
ผู้ถือหุ้น
-
บุคคลภายนอก เช่น ทนายความ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย/บัญชี
ผู้ชำระบัญชีมีหน้าที่และความรับผิดสูง หากดำเนินการผิดพลาด อาจถูกฟ้องร้องหรือมีความรับผิดทางกฎหมายได้
ความเสี่ยงหากไม่ชำระบัญชีให้ถูกต้อง
หากเลิกบริษัทแต่ ไม่ชำระบัญชีหรือทำไม่ครบขั้นตอน อาจเกิดปัญหา เช่น
-
มีภาระภาษีย้อนหลัง
-
กรรมการหรือผู้ถือหุ้นถูกเรียกความรับผิด
-
บริษัทไม่ถูกปิดอย่างสมบูรณ์ในระบบราชการ
-
เกิดข้อพิพาทกับเจ้าหนี้ในภายหลัง
นี่คือเหตุผลที่หลายบริษัทเลือกให้ ทนายหรือผู้เชี่ยวชาญ เข้ามาดูแล
การชำระบัญชีกับบทบาทของทนายความ
แม้กฎหมายไม่ได้บังคับว่าต้องใช้ทนาย แต่การมีทนายช่วยดูแลจะช่วยให้
-
ขั้นตอนถูกต้องตามกฎหมาย
-
ลดความเสี่ยงด้านภาษีและข้อพิพาท
-
ปิดบริษัทได้เร็วและเรียบร้อย
หากคุณต้องการดำเนินการชำระบัญชีจริง
สามารถปรึกษาทนายเพื่อวางแผนและดำเนินการอย่างถูกต้องได้
สรุป
-
การชำระบัญชีไม่ใช่เรื่องเล็ก
-
เป็นขั้นตอนจำเป็นหลังเลิกบริษัท
-
ทำผิดขั้นตอนอาจเกิดปัญหาทางกฎหมายระยะยาว
การศึกษาข้อมูลให้เข้าใจก่อนดำเนินการ จะช่วยให้เจ้าของกิจการตัดสินใจได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย
