การเลิกห้างหุ้นส่วน คืออะไร? หุ้นส่วนตกลงกันไม่ได้ เลิกห้างอย่างไร

การทำธุรกิจในรูปแบบห้างหุ้นส่วนอาจเริ่มต้นจากความไว้ใจกัน แต่เมื่อดำเนินกิจการไปแล้วอาจเกิดปัญหา เช่น หุ้นส่วนไม่ลงรอยกัน ไม่แบ่งกำไร ไม่ทำงานตามที่ตกลง มีหนี้สิน หรือหุ้นส่วนคนหนึ่งต้องการออกจากกิจการ

เมื่อเกิดปัญหาดังกล่าว คำถามสำคัญคือ สามารถเลิกห้างหุ้นส่วนได้หรือไม่ ต้องได้รับความยินยอมจากหุ้นส่วนทุกคนหรือไม่ และหากตกลงกันไม่ได้สามารถฟ้องศาลให้เลิกห้างได้หรือไม่

การเลิกห้างหุ้นส่วนควรพิจารณาทั้งสัญญาหุ้นส่วน สถานะของห้าง ทรัพย์สิน หนี้สิน และสิทธิของหุ้นส่วนแต่ละฝ่ายก่อนดำเนินการ

มีปัญหาหุ้นส่วน ต้องการเลิกห้างหรือแบ่งทรัพย์สิน ปรึกษาทนาย โทร 083-884-3287

การเลิกห้างหุ้นส่วนหมายถึงอะไร

การเลิกห้างหุ้นส่วน หมายถึง การยุติความสัมพันธ์ในการประกอบกิจการร่วมกันของผู้เป็นหุ้นส่วนตามเหตุที่กฎหมายหรือสัญญากำหนด

แต่การ “เลิก” ไม่ได้หมายความว่าห้างจะหายไปทันที

หากเป็นห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียน หลังจากมีเหตุเลิกแล้วยังต้องดำเนินการเกี่ยวกับ การชำระบัญชี เพื่อสะสางทรัพย์สิน หนี้สิน สิทธิเรียกร้อง และภาระผูกพันต่าง ๆ ของห้าง

จากนั้นจึงจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี

เหตุที่ทำให้ห้างหุ้นส่วนเลิก

เหตุของการเลิกห้างอาจเกิดได้หลายกรณี เช่น

• หุ้นส่วนตกลงร่วมกันให้เลิกห้าง

• ครบกำหนดระยะเวลาที่ตกลงทำกิจการ

• กิจการที่ตั้งขึ้นเพื่อทำได้สำเร็จแล้ว

• มีเหตุที่กำหนดไว้ในสัญญาหุ้นส่วน

• มีเหตุเกี่ยวกับหุ้นส่วนตามที่กฎหมายกำหนด

• ศาลมีคำสั่งหรือคำพิพากษาให้เลิกห้าง

ดังนั้น ก่อนเลิกห้างควรตรวจสัญญาจัดตั้งห้างและข้อตกลงระหว่างหุ้นส่วนก่อน เพราะบางห้างมีการกำหนดวิธีเลิกกิจการหรือเงื่อนไขพิเศษไว้

หุ้นส่วนทุกคนตกลงกัน สามารถเลิกห้างได้หรือไม่

หากหุ้นส่วนทุกฝ่ายตกลงที่จะยุติกิจการ โดยทั่วไปสามารถดำเนินการเลิกห้างได้ตามขั้นตอนกฎหมายและการจดทะเบียน

กรมพัฒนาธุรกิจการค้าระบุว่า กรณีผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคนตกลงเลิกห้าง ต้องยื่นจดทะเบียนเลิกภายในกำหนดเวลาตามกฎหมาย

หลังจากนั้นจึงเข้าสู่ขั้นตอนชำระบัญชี

หุ้นส่วนคนเดียวต้องการเลิก แต่คนอื่นไม่ยอม ทำอย่างไร

กรณีนี้ต้องพิจารณาว่า มีเหตุที่จะเลิกห้างตามกฎหมายหรือข้อตกลงหรือไม่

ไม่ใช่ว่าหุ้นส่วนคนหนึ่งต้องการเลิกแล้วห้างจะสิ้นสุดทันทีในทุกกรณี

ต้องพิจารณาเพิ่มเติม เช่น

• ห้างกำหนดระยะเวลาหรือไม่

• มีข้อตกลงเรื่องการถอนตัวหรือไม่

• หุ้นส่วนคนอื่นผิดข้อตกลงหรือไม่

• มีเหตุร้ายแรงจนไม่สามารถทำธุรกิจร่วมกันต่อได้หรือไม่

• กิจการไม่สามารถดำเนินต่อไปได้หรือไม่

หากตกลงกันไม่ได้ อาจต้องพิจารณาการใช้สิทธิทางศาล

ฟ้องศาลให้เลิกห้างหุ้นส่วนได้หรือไม่

ในบางกรณีสามารถร้องขอหรือฟ้องต่อศาลให้มีคำสั่งเลิกห้างได้ หากมีเหตุที่กฎหมายรองรับ

ตัวอย่างสถานการณ์ที่มักเกิดข้อพิพาท เช่น

หุ้นส่วนทำผิดสัญญาร้ายแรง

เช่น ไม่ลงเงินตามที่ตกลง เบิกเงินห้างไปใช้ส่วนตัว ปิดบังรายได้ หรือดำเนินกิจการผิดจากข้อตกลง

หุ้นส่วนไม่สามารถทำธุรกิจร่วมกันได้

หากความขัดแย้งรุนแรงจนกิจการไม่สามารถดำเนินต่อไปได้ อาจต้องพิจารณาว่ามีเหตุทางกฎหมายเพียงพอที่จะขอให้เลิกห้างหรือไม่

หุ้นส่วนมีพฤติการณ์ทำให้กิจการเสียหาย

เช่น นำลูกค้าไปทำธุรกิจกับตนเอง ถอนเงินโดยไม่มีอำนาจ หรือไม่ส่งมอบบัญชีและเอกสารของกิจการ

กรณีเหล่านี้ควรรวบรวมหลักฐานก่อนฟ้อง เพราะศาลจะพิจารณาข้อเท็จจริงและพฤติการณ์ทั้งหมด

หุ้นส่วนตกลงกันไม่ได้หรือมีการเบิกเงินออกจากกิจการ โทรปรึกษา 083-884-3287

เลิกห้างแล้ว หนี้ของห้างหายหรือไม่

ไม่หาย

การเลิกห้างไม่ได้ทำให้หนี้สินทั้งหมดสิ้นสุดโดยอัตโนมัติ

หลังเลิกห้างจะต้องมีการชำระบัญชี เพื่อจัดการเรื่อง

• เจ้าหนี้ของห้าง

• ลูกหนี้ของห้าง

• เงินสด

• บัญชีธนาคาร

• ทรัพย์สิน

• สินค้าคงเหลือ

• ภาษี

• สัญญาที่ยังมีผล

• สิทธิเรียกร้องต่าง ๆ

โดยทั่วไปต้องนำทรัพย์สินของห้างไปชำระหนี้ก่อน แล้วจึงพิจารณาแบ่งทรัพย์สินที่เหลือแก่หุ้นส่วนตามสิทธิ

การชำระบัญชีหลังเลิกห้าง

การเลิกห้างและการชำระบัญชีเป็นคนละขั้นตอน

เมื่อเลิกห้างแล้ว ผู้ชำระบัญชีจะเข้ามาดำเนินการสะสางกิจการ เช่น

1. ตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สิน

2. จัดทำบัญชีและงบการเงิน ณ วันเลิก

3. เรียกเก็บเงินจากลูกหนี้

4. ชำระหนี้แก่เจ้าหนี้

5. จัดการทรัพย์สินของห้าง

6. แบ่งทรัพย์สินที่เหลือแก่หุ้นส่วน

7. จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี

กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนดขั้นตอนหลังเลิกห้างไว้ รวมถึงการประกาศและแจ้งเจ้าหนี้ภายในระยะเวลาที่กำหนด

ใครเป็นผู้ชำระบัญชี

เมื่อห้างเลิก ต้องมีผู้ชำระบัญชีเป็นผู้ดำเนินการแทนห้างในช่วงที่ยังชำระบัญชีไม่เสร็จ

ผู้ชำระบัญชีมีหน้าที่สำคัญ เช่น

• รวบรวมทรัพย์สิน

• รับชำระหนี้

• ชำระหนี้ของกิจการ

• จัดการคดีความ

• จัดทำบัญชี

• แจกจ่ายทรัพย์สินที่เหลือ

ดังนั้น การเลือกผู้ชำระบัญชีมีความสำคัญมาก โดยเฉพาะกรณีที่หุ้นส่วนมีข้อพิพาทกันอยู่

หุ้นส่วนแอบเอาเงินหรือทรัพย์สินไปก่อนเลิกห้าง ทำอย่างไร

กรณีหุ้นส่วนคนใดนำเงินหรือทรัพย์สินของกิจการไปใช้ส่วนตัว ควรตรวจสอบทันทีว่าเป็นเงินของห้างจริงหรือไม่ และมีอำนาจเบิกจ่ายหรือไม่

หลักฐานที่ควรเก็บ เช่น

• Bank Statement

• สมุดบัญชี

• เอกสารการโอนเงิน

• ใบเสร็จ

• ใบกำกับภาษี

• ข้อความ LINE

• อีเมล

• เอกสารบัญชี

• รายการซื้อขาย

ในบางกรณีอาจมีทั้งประเด็นทางแพ่งเกี่ยวกับการคืนทรัพย์สินหรือค่าเสียหาย และอาจมีประเด็นทางกฎหมายอื่นเพิ่มเติม ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง

เลิกห้างแล้วแบ่งทรัพย์สินอย่างไร

การแบ่งทรัพย์สินไม่ใช่การนำเงินที่เหลือมาแบ่งทันที

โดยหลักต้องสะสางหนี้และภาระของห้างก่อน

หลังจากชำระเจ้าหนี้และค่าใช้จ่ายในการชำระบัญชีแล้ว จึงพิจารณาคืนทุนและแบ่งส่วนที่เหลือตามสิทธิของหุ้นส่วน

หากมีข้อพิพาทว่าใครลงทุนเท่าใด ใครถอนเงินไปแล้ว หรือใครมีสิทธิในทรัพย์สินรายการใด อาจต้องตรวจสอบจากบัญชีและหลักฐานอื่นประกอบ

หุ้นส่วนไม่ยอมส่งบัญชี ทำอย่างไร

เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในคดีหุ้นส่วน

หากหุ้นส่วนหรือหุ้นส่วนผู้จัดการถือบัญชี เอกสาร หรือข้อมูลทางการเงินไว้ฝ่ายเดียว ควรรวบรวมหลักฐานที่มีอยู่ก่อน เช่น Statement จากธนาคาร เอกสารภาษี สัญญากับลูกค้า และข้อมูลจากนักบัญชี

หากเกิดคดี อาจต้องใช้กระบวนการทางกฎหมายเพื่อขอให้มีการเปิดเผยหรือส่งมอบเอกสารที่เกี่ยวข้อง

FAQ การเลิกห้างหุ้นส่วน

หุ้นส่วนคนเดียวเลิกห้างได้ไหม

ต้องพิจารณาประเภทของห้าง ข้อตกลงระหว่างหุ้นส่วน และเหตุแห่งการเลิก ไม่ใช่ว่าหุ้นส่วนคนเดียวจะเลิกได้ทันทีทุกกรณี

หุ้นส่วนทะเลาะกัน ฟ้องเลิกห้างได้หรือไม่

อาจทำได้หากข้อเท็จจริงมีเหตุที่กฎหมายรองรับ ควรตรวจสอบสัญญาและพฤติการณ์ของหุ้นส่วนทุกฝ่ายก่อน

เลิกห้างแล้วต้องชำระหนี้ไหม

ต้องสะสางหนี้สินและเจ้าหนี้ของห้างก่อนที่จะนำทรัพย์สินส่วนที่เหลือมาแบ่งแก่หุ้นส่วน

หุ้นส่วนไม่แบ่งกำไร ทำอย่างไร

ควรตรวจสอบบัญชี รายได้ ค่าใช้จ่าย และข้อตกลงเรื่องส่วนแบ่งกำไรก่อน หากมีการปิดบังรายได้หรือยักย้ายทรัพย์สิน อาจมีสิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย

จดทะเบียนเลิกแล้วถือว่าจบหรือไม่

ยังไม่จบ เพราะต้องดำเนินการชำระบัญชีและจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีต่อไป

ปรึกษาทนายเรื่องเลิกห้างหุ้นส่วน

หากคุณมีปัญหา หุ้นส่วนทะเลาะกัน หุ้นส่วนไม่แบ่งกำไร ต้องการถอนตัว ต้องการเลิกห้าง หุ้นส่วนไม่ยอมเลิก หรือมีข้อพิพาทเรื่องเงินและทรัพย์สินของห้าง ควรตรวจสอบสัญญาหุ้นส่วน บัญชี และเอกสารทางธุรกิจก่อนดำเนินการ

สามารถปรึกษาเพื่อวิเคราะห์ว่า ควรเจรจา ถอนหุ้น เลิกห้าง เรียกเงินคืน หรือดำเนินคดีต่อศาลอย่างไร

ปรึกษาทนายคดีหุ้นส่วน โทร 083-884-3287